Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cảm thấy khó chịu, mệt mỏi trong người, có dấu hiệu sắp bị ốm: Dùng để miêu tả trạng thái cơ thể không được khỏe, uể oải, thường là báo hiệu của một cơn bệnh sắp đến, như cảm sốt.
   • Tỏ ra khó chịu, bực bội, không hài lòng thông qua cử chỉ, điệu bộ: Dùng để miêu tả thái độ, hành động thể hiện sự không vừa ý, bất mãn một cách trẻ con hoặc thiếu chín chắn.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa 1 (Cảm thấy khó chịu trong người):

  • Sáng nay tôi thấy người ngúng nguẩy, có lẽ là sắp cảm.
  • Trông con bé hơi ngúng nguẩy, nên cho nó nghỉ học hôm nay.

• Nghĩa 2 (Tỏ thái độ bực bội):

  • Đứa trẻ không được mua đồ chơi liền ngúng nguẩy bỏ đi.
  • Cô ấy chỉ ngúng nguẩy lắc đầu mà không chịu trả lời.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ngúng nga ngúng nguẩy": Dạng láy toàn bộ, nhấn mạnh mức độ của trạng thái khó chịu trong người hoặc thái độ bực bội, khó chịu.
  • Cả ngày hôm nay anh ấy ngúng nga ngúng nguẩy, chắc là không khỏe lắm.
  • Nó cứ ngúng nga ngúng nguẩy không chịu hợp tác, thật là phiền.

Biến thể và từ gần giống

• Ngúng nguẩy thường được dùng trong văn nói, mang sắc thái thân mật, đôi khi hơi châm biếm.
• Uể oải (tính từ): Mệt mỏi, thiếu sức sống, không muốn hoạt động (gần nghĩa với nghĩa 1).
• Cáu kỉnh (tính từ): Dễ nổi cáu, khó chịu (gần nghĩa với nghĩa 2 về thái độ).
• Khó ở (tính từ): Cảm thấy trong người không khỏe, khó chịu (đồng nghĩa với nghĩa 1).

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa 1: Khó ở, mệt mỏi, uể oải, bải hoải.
• Nghĩa 2: Càu nhàu, nhăn nhó, bĩu môi (chỉ thái độ).

Các cụm từ liên quan

• Làm nũng, ăn vạ: Các hành vi thể hiện sự không hài lòng để đòi hỏi (có thể đi kèm với thái độ "ngúng nguẩy").
• Tỏ thái độ: Hành động thể hiện rõ sự không bằng lòng (bao hàm cả việc "ngúng nguẩy").

Thành ngữ, cách nói liên quan

• Ngúng nguẩy như con nít: Cách nói so sánh nhấn mạnh thái độ bực bội, giận dỗi một cách trẻ con.
  • Lớn rồi mà còn ngúng nguẩy như con nít thế à?

1. Cảm thấy khó chịu trong người như sắp ốm: Người ngúng nguẩy muốn sốt.